Wie dringt hier eigenlijk iets op?

Een column geschreven door auteur Rik de Lavaletta

‘Ik heb niets tegen homo’s, maar ze moeten het me niet opdringen.’
Ik hoor die zin de laatste jaren steeds vaker. En eerlijk gezegd ben ik er klaar mee, omdat bijna niemand zich nog afvraagt wat opdringen eigenlijk betekent. Dus laten we daar dan maar eens mee beginnen.

Voor mij is het verschil glashelder. Blootstelling is dat je geconfronteerd wordt met het bestaan van iets. Je ziet een regenboogvlag. Je loopt over een regenboogzebrapad. Je kijkt naar een televisieprogramma over homoseksualiteit of transgenderpersonen. Je ziet twee mannen elkaar op een terras een kus geven. Je ontmoet iemand die zegt: ‘Ik heet vanaf vandaag René.’ En dan? Niemand vraagt jou om homo te worden. Niemand probeert jou transgender te maken of jouw overtuigingen te veranderen. Je kunt doorlopen. Je kunt wegkijken. Je kunt een andere zender opzetten. Je kunt zeggen: ‘Prima, René. Tot de volgende keer.’ Dat is geen opdringen. Dat heet leven in een samenleving.

Opdringen is iets totaal anders. Opdringen is aanbellen om iemand te bekeren. Opdringen is huis aan huis jouw waarheid proberen te verkopen. Opdringen is tegen een ander zeggen hoe die zou moeten leven. Opdringen is eisen dat iemand zich aanpast aan jouw normen. Daarom begrijp ik werkelijk niets van het verwijt dat homoseksualiteit zou worden opgedrongen. Ik heb nog nooit meegemaakt dat een homoseksueel een heteroseksueel homoseksueel probeerde te maken. Natuurlijk maken we weleens een flauw grapje. ‘Hoe weet je zeker dat je hetero bent? Heb je ooit seks gehad met een man?’ Maar iedereen begrijpt dat dit een grap is. Niemand ziet dat als een serieuze poging om iemand te bekeren.

Toch blijft die zin terugkomen. ‘Ik heb er niets op tegen, maar…’ Zodra iemand dat zegt, weet ik eigenlijk al wat er volgt. ‘…ze moeten het me niet opdringen.’
En ik ben daar helemaal klaar mee. Want wat wordt er dan opgedrongen? Dat er een vlag hangt? Dat twee mannen hand in hand lopen? Dat een talkshow één avond aandacht besteedt aan homoseksualiteit? Als een televisieprogramma een avond over boeren maakt, zegt niemand dat boeren worden opgedrongen. Als een uitzending over christenen gaat, zegt niemand dat het christendom wordt opgedrongen. Maar zodra het over homoseksualiteit of genderidentiteit gaat, heet aandacht ineens opdringen. Dat zegt misschien meer over de kijker dan over het programma.

Uiteindelijk blijkt dat woord opdringen bijna altijd iets anders te betekenen. ‘Je mag best homo zijn.’ ‘Je mag best transgender zijn.’ ‘Maar laat het niet zo zien.’ ‘Houd het privé.’ ‘Haal die vlag weg.’ ‘Val mij er niet mee lastig.’ Met andere woorden: wees wie je bent, zolang ik het maar niet hoef te zien. Nee. Dat is geen tolerantie. Dat is gewoon de kast in een modern jasje.

En dan komen we bij de echte vraag. Wie probeert hier eigenlijk wie te veranderen? Ik vraag niemand om homo te worden. Ik vraag niemand om een regenboogvlag op te hangen. Ik vraag niemand om Pride leuk te vinden. Maar er zijn wél mensen die mij vertellen dat ik minder zichtbaar moet zijn. Dat ik mijn vlag moet weghalen. Dat ik mijn leven minder openlijk moet leven. Dat ik anderen er niet mee ‘lastig’ moet vallen.
En dan zouden wij degene zijn die iets opdringen? Zichtbaarheid is geen opdringen. Onzichtbaarheid eisen is dat wel. Sterker nog, dát voldoet aan iedere redelijke definitie van opdringen. Want dan probeer je mijn gedrag te veranderen. Dan probeer je mijn vrijheid kleiner te maken. Dan leg je jouw normen aan mij op. Niet andersom.

En precies daardoor zitten we in een vicieuze cirkel. De agressie tegen LHBTQ+-mensen neemt toe. Dus worden meer mensen zichtbaar. Meer mensen spreken zich uit. Meer mensen worden activistisch. Ik ook. Niet omdat ik radicaler ben geworden, maar omdat de vrijheid kleiner is geworden. Ik ben nog nooit zo activistisch geweest als nu. Niet omdat ik mensen wil overtuigen of iets wil opdringen, maar omdat ik zie dat we achteruitgaan. Omdat ik zie dat mensen weer nadenken voordat ze hand in hand over straat lopen. Omdat jongeren weer twijfelen of ze uit de kast moeten komen. Omdat zichtbaar jezelf zijn blijkbaar opnieuw een discussiepunt is geworden.

En wat is vervolgens de reactie? ‘Zie je wel? Ze dringen zich op.’

NEE!!! WE REAGEREN!!!

We reageren op de groeiende vijandigheid. En vervolgens wordt die reactie gebruikt als bewijs dat we te zichtbaar zijn. Zo houdt iedereen die roept dat het wordt opgedrongen precies het probleem in stand waar hij over klaagt. Dat is de ironie. Ondertussen gaan we langzaam terug naar af. Niet in één keer. Maar stap voor stap. Centimeter voor centimeter. Naar een samenleving waarin homoseksuelen weer vooral onzichtbaar moeten zijn. Waarin ‘vrijheid’ betekent dat je alles mag zijn, zolang niemand het ziet. Waarin ‘tolerantie’ betekent dat je wordt gedoogd zolang je je inhoudt. Dat is achteruitgang.

Misschien moeten we eindelijk eens ophouden met doen alsof de regenboogvlag het probleem is. De regenboogvlag dringt zich niet aan jou op. Jij wilt dat de regenboogvlag zich aan jouw normen aanpast. Dat is het verschil. Mijn bestaan is geen mening. Mijn zichtbaarheid is geen provocatie. En als iemand eist dat ik minder zichtbaar word om zijn ongemak te sparen, dan ben ík niet degene die iets opdringt.

Senior Pride Agenda is uit

Roze ouderen (55+) vormen een belangrijk speerpunt binnen de komende WorldPride in Amsterdam. Terecht, gezien hun geschiedenis als dragers van de LHBTQI emancipatie. Een keur aan activiteiten voor en door roze ouderen wordt opgezet om te tonen wat er in Nederland is bereikt, om feest te vieren en vooral om uit te wisselen met en te leren van buitenlandse gasten van alle leeftijden. Alle activiteiten zijn te vinden op de website en in de speciale Senior-Pride-Agenda-2026-interactief

Onderzoek naar inclusieve zorg voor lhbtiqa+ personen

Vanuit het Amsterdam UMC doen we onderzoek naar zorg voor lhbtiqa+ personen met een ernstige, ongeneeslijke ziekte (zoals kanker, ALS of COPD) en hun naasten. Dit onderzoek is opgezet in samenwerking met onder andere Roze 50+, Roze in Wit en Rutgers en wordt betaald door KWF Kankerbestrijding. Het onderzoek heeft een klankbordgroep waarin lhbtiqa+ personen vertegenwoordigd zijn. We willen jullie graag op de hoogte brengen over dit onderzoek gezien dit wellicht ook een deel van onze lezers aangaat.

De oproep is als volgt:
𝗠𝗲𝘁 𝗵𝗲𝘁 𝗣𝗥𝗜𝗗𝗘 𝗽𝗿𝗼𝗷𝗲𝗰𝘁 𝗵𝗲𝗯𝗯𝗲𝗻 𝘄𝗲 𝗮𝗹𝘀 𝗱𝗼𝗲𝗹 𝗱𝗲 𝘇𝗼𝗿𝗴 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗹𝗵𝗯𝘁𝗶𝗾𝗮+ 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗻𝗲𝗻 𝘁𝗲 𝘃𝗲𝗿𝗯𝗲𝘁𝗲𝗿𝗲𝗻. 𝗛𝗶𝗲𝗿𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗯𝗿𝗲𝗻𝗴𝗲𝗻 𝘄𝗲 𝗲𝗿𝘃𝗮𝗿𝗶𝗻𝗴𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗯𝗲𝗵𝗼𝗲𝗳𝘁𝗲𝗻 𝗶𝗻 𝗸𝗮𝗮𝗿𝘁 𝘃𝗮𝗻 𝗹𝗵𝗯𝘁𝗶𝗾𝗮+ 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗻𝗲𝗻 𝗺𝗲𝘁 𝗲𝗲𝗻 𝗲𝗿𝗻𝘀𝘁𝗶𝗴𝗲 𝗲𝗻 𝗼𝗻𝗴𝗲𝗻𝗲𝗲𝘀𝗹𝗶𝗷𝗸𝗲 𝘇𝗶𝗲𝗸𝘁𝗲, 𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗵𝘂𝗻 𝗻𝗮𝗮𝘀𝘁𝗲𝗻.

Wil je meedoen? Dat kan als je:
– Jezelf identificeert als homo, bi+, transgender, intersekse, queer, aseksueel of non-binair. Of als je jezelf op een andere manier als lhbtiqa+ ziet. We hebben op dit moment voldoende aanmeldingen van lesbische vrouwen.
– Een ernstige ziekte hebt die niet (meer) te genezen is (zoals kanker, COPD of ALS).
– Je 18 jaar of ouder bent.
Ook spreek ik graag partners, naasten of nabestaanden van deze personen. Als nabestaande kun je meedoen als je dierbare niet langer dan 2,5 jaar geleden overleden is.

De aanmeldlink vind je HIER. Je ontvangt een vergoeding voor het meedoen.

Het project is een samenwerking van Amsterdam UMC, Erasmus MC en Hogeschool Rotterdam, en is gefinancierd door KWF Kankerbestrijding. Betrokken organisaties zijn Roze 50+, Roze in Wit, Rutgers, expertisecentrum seksualiteit en CODING – Collectief voor Diversiteit en Inclusie in de Nederlandse Geneeskunde.

Heb je vragen of opmerkingen over dit onderzoek? Stuur dan een berichtje naar r.n.n.finkenflugel@amsterdamumc.nl of 06-11736956.

Pride One Hundred van 2026

Pidi Radio zendt de Pride One Hundred uit op zaterdag 25 juli 2026 vanaf 11:00 uur – dé feestelijke aftrap van WorldPride in Amsterdam. Geniet van een 7 uur durende liveshow met de allerbeste gay classics. Van iconische anthems tot jouw persoonlijke favorieten: jij bepaalt wat we draaien! Stem nu op jouw favoriete nummers en help mee de ultieme Pride Top 100 samen te stellen. Staat jouw nummer er nog niet tussen? Geen probleem! Stuur ons een bericht en we voegen het toe aan de lijst.

Heeft een track uit de Pride One Hundred jouw hart gestolen, jouw zomer gekleurd of jouw liefdesleven een soundtrack gegeven? Pak dan nu je spotlight en spreek jouw verhaal in via onze recordbox. Draag een nummer op aan je bestie, je ex, je grote liefde of gewoon aan jezelf. De meest fabulous inzendingen hoor je terug tijdens de Pride One Hundred op Pidi Radio.

TIP: Laat ook je vrienden en vriendinnen stemmen op jouw favoriet… wie weet eindigt jouw nummer wel op nummer 1! Stem NU op PIDI RADIO

Oproep

Hallo, ik ben Lotte, namens mijn studiegroep van de Reinwardt Academie, Hogeschool van Amsterdamse Kunsten, bij het Waterlooplein, mail ik jullie met de vraag of jullie ons verder zouden kunnen helpen met ons onderzoek.

Namens het Nederlands Openluchtmuseum (NOM) hebben wij een casus gekregen om een tentoonstelling te vormen met kleding buiten de lijnen met een verhaal.

Wij hebben de casus gekregen om een object (kledingstuk, accessoires of complete outfit) met een maatschappelijk relevant verhaal onderzoeken, het moet na 1950 zijn tot 2010 ongeveer. Hierbij moeten we de drager/eigenaar interviewen, er moet een persoonlijk verhaal aan gebonden zijn. Het object moet in Nederland zijn gebruikt/gedragen, het verhaal moet een relatie hebben tot het object.

Zelf hadden wij het idee om een persoon uit de queer-scene te interviewen, die een object heeft met een mooi persoonlijk verhaal. Het object moet een maatschappelijke relevantie hebben, dit zou bijvoorbeeld ‘queer-emancipatie’ kunnen zijn. Het object hoeft niet bijzonder te zijn, het liefst juist alledaags. Het gaat vooral om het persoonlijke verhaal er achter.

Mail: oudroze.agenda@gmail.com o.v.v.: Lotte Reinwardt Academie en wij zorgen dat jouw bericht op de juiste plaats komt.

Buiten Beeld

Wat blijft er buiten beeld als we naar de geschiedenis en collecties van musea en archieven kijken? En belangrijker nog: waarom? In deze tentoonstelling haalt IHLIA verhalen naar voren die lang onzichtbaar zijn gebleven. Buiten Beeld? nodigt je uit om opnieuw te kijken – naar objecten, naar archieven, collecties, en naar de mensen achter deze verhalen. Deze tentoonstelling maakt deel uit van de zesde editie van de Queer Geschiedenismaand in Nederland, een traditie die in 1994 begon in de Verenigde Staten en sindsdien over de wereld is verspreid. Met de introductie van deze jaarlijkse traditie in Nederland brengt IHLIA, samen met de deelnemende organisaties, de nalatenschap en prestaties van de lhbtiqa+-gemeenschap tot leven.

Speciaal voor deze tentoonstelling hebben vijf culturele instellingen – The Black Archives, Dordrechts Museum, Museum Arnhem, Museum Catharijneconvent en het Teylers Museum – een queerobject uit hun collectie aangedragen, die hier in een bredere historische context wordt gesitueerd door deze te exposeren met archiefmateriaal uit de collectie van IHLIA LGBTI Heritage. Zo brengen zij kennis uit de queergemeenschap en het culturele veld bij elkaar. Door deze objecten en documenten naast elkaar te presenteren, ontstaan vijf uiteenlopende verhalen. Deze tentoonstelling laat zien dat het belangrijk is om te blijven kijken, niet alleen naar wat al in beeld is, maar juist ook naar de rijkdom die in de marges leeft. Om zo het onzichtbare zichtbaar te maken.

Nog te zien t/m 14 juni 2026, IHLIA-plein (3e etage OBA Oosterdok), tijdens openingstijden OBA

Roze Filmdagen

Het Roze Filmdagen festival brengt films samen uit tientallen landen, gemaakt door makers die hun wereld, humor, liefde en lef met ons delen. Daar zijn we trots op; we laten verhalen zien die grenzen overstijgen. In veel van die landen is het voor LGBTQ+ mensen nog steeds niet vanzelfsprekend om veilig zichzelf te zijn. Film is waardevol omdat het een deur opent naar werelden die we anders niet zouden zien.
Met de grote diversiteit aan films wil Roze Filmdagen vooral ruimte maken voor echte ontmoetingen, tussen mensen die elkaar al kennen, maar juist ook tussen mensen met verschillende achtergronden en ervaringen. Tijdens het festival ziet men vaak dat bezoekers blijven napraten, soms omdat een documentaire schuurt, soms omdat een korte film onverwacht grappig was. In de programmering krijgt een breed palet aan stemmen en verhalen een plek, zodat bezoekers worden uitgenodigd om met elkaar in gesprek te gaan en elkaar beter te begrijpen. In een tijd van spanning en onrust biedt het festival een omgeving waarin verhalen met aandacht worden beleefd en iedereen zich welkom voelt. Roze Filmdagen vindt het belangrijk dat geen enkel verhaal wordt buitengesloten en dat de diversiteit binnen onze gemeenschap zichtbaar is. Door meerdere perspectieven een podium te geven, hopen zij bij te dragen aan begrip, vertrouwen en een gevoel van verbondenheid. Zo creëren wij samen een plek waar liefde, diversiteit en trots binnen de LGBTQ+ gemeenschap kunnen groeien.

Queer Geschiedenis maand

De maand maart staat, voor het zesde jaar op rij,  in het teken van verhalen door de tijd heen van en over mensen die niet passen in de ‘standaard’ ideeën over liefde, gender, sekse en seksualiteit. Samen geven talloze musea, archieven, culturele instellingen en community-initiatieven door het hele land gezicht aan deze maand. Dit door middel van het uitlichten van een collectie-item en/of het organiseren van een activiteit.
Queer Geschiedenismaand is een initiatief van IHLIA LGBTI Heritage, hét lhbtqia+-archief en centrum voor queergeschiedenis van Nederland. De activiteiten in Noord-Holland zijn HIER te vinden .

Eeuwige liefde

Wat is het recept voor eeuwige liefde?
In een tijd waarin we later trouwen en relaties sneller eindigen, groeit iets onverwachts: het aantal diamanten huwelijken. Steeds meer stellen bereiken de mijlpaal van zestig jaar samen. Inmiddels vieren in Nederland jaarlijks ruim 17.000 echtparen hun diamanten huwelijk. In de speciale Valentijns documentaire “Eeuwige Liefde” volgt documentairemaker Geertjan Lassche drie echtparen in de aanloop naar hun zestigjarig huwelijk. Drie levens, drie liefdes, drie manieren van samen oud worden. Gerard en Johan uit Amsterdam, Jo en Jan uit Haaksbergen en Fenny en Mezach uit Bovensmilde kijken terug op een leven dat ze samen hebben doorstaan. Van het durven liefhebben wie je wilt tot het opstaan tegen vastgeroeste rollen en verwachtingen. Hoe overleeft een relatie ziekte en verdriet? Wat vraagt het om zo lang bij elkaar te blijven?
Eeuwige Liefde is een diep ontroerende én hartverwarmende documentaire. De koppels vertellen over momenten van geluk, maar ook over stormachtige periodes, over het geduld dat nodig is om te blijven en over de kracht van kleine gebaren. De antwoorden zijn eenvoudig en groots tegelijk: ‘Geen domme dingen doen’, zegt Jo. ‘Voor elkaar zorgen’, aldus Fenny. En ‘elkaar ruimte gunnen’, volgens Gerard. Wat hen bindt, is dat ze het goed hebben samen en elkaar niet willen missen. Eeuwige Liefde is een film over handen vasthouden voor het slapengaan. Over bonusdagen. Over samen het licht uitdoen. Over niet zonder elkaar kunnen en niet zonder elkaar willen.
Eeuwige Liefde is te zien als speciale Valentijnsdag uitzending op 14 februari om 20:20 uur op NPO 2.