REMBRANDTHUIS

REMBRANDTHUIS
Jodenbreestraat 4

HIER. Zwart in Rembrandts tijd

6 maart t/m 6 september 2020

Zwarte mensen waren aanwezig in het zeventiende-eeuwse Nederland. Hier, in de samenleving, in Rembrandts buurt én in de kunst. Lang is dit onderbelicht gebleven, onterecht. In deze tentoonstelling kom je oog-in-oog met portretten van zwarte mensen. Hoe beeldden kunstenaars ze af? En kunnen we er achter komen wie ze zijn? HIER. Zwart in Rembrandts tijd gaat over bijzondere kunstwerken en beeldvorming, over herkenning en erkenning.

“Al jaren ben ik op zoek naar historische portretten van zwarte mensen zoals ik. Er moet toch meer zijn dan het stereotype beeld van bediende, tot slaaf gemaakte of karikatuur? Ik vond het alternatief in Rembrandts tijd: een portrettengalerij van zwarte mensen die volwaardig zijn verbeeld.” – Stephanie Archangel, gastconservator

Wat valt op in de kunstwerken door Rembrandt en vele van zijn tijdgenoten? De stereotypen die later het beeld van zwarte mensen zouden bepalen, zijn nog niet overheersend. Bovendien zijn zwarte personen niet alleen bijfiguren met een ondergeschikte rol, maar vaak juist het centrale onderwerp van het kunstwerk. De tentoonstelling vertelt ook de verhalen achter de kunstwerken. Tussen circa 1630 en 1660 was er een kleine gemeenschap van vrije zwarte mensen in de omgeving van de Jodenbreestraat, in Rembrandts buurt. Door recent onderzoek weten we nu veel meer over deze Afro-Amsterdammers. In dezelfde periode zijn zwarte mensen ook het vaakst in kunstwerken weergegeven zonder negatieve stereotypering, maar gewoon zoals ze waren.

“Als museum hopen we dat deze tentoonstelling impact zal maken. HIER. Zwart in Rembrandts tijd is een krachtig statement over zwarte aanwezigheid en representatie in Nederland, over beter kijken en blinde vlekken, over zeggenschap en een kantelende beeldvorming.” – Lidewij de Koekkoek, directeur Museum Het Rembrandthuis

HIER. Zwarte kunstenaars nu
In hedendaagse kunst speelt zwart een heel andere rol dan in de zeventiende eeuw. Nu zijn er zwarte kunstenaars die reflecteren op hun eigen identiteit. En als er zwarte mensen zijn afgebeeld, weten we wie het zijn. Van beide kanten is er nu zeggenschap, van maker en geportretteerde. In de tentoonstelling komt nieuw en bestaand werk te hangen van tien toonaangevende hedendaagse makers, waaronder Iris Kensmil, Iriée Zamblé en Charl Landvreugd.